Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Ünal Aydın, şah damarı hastalığının boyun ağrısıyla kendini göstermediğine dikkat çekerek, hastalığın geçici ya da kalıcı felçle ortaya çıkabileceğini söyledi. Felç geçiren hastalarda şah damarına yapılan müdahalenin mevcut felci iyileştirmediğini vurgulayan Aydın, “Asıl amaç yeni felç ataklarının önüne geçmek ve hastalığın daha da ağırlaşmasını engellemektir” dedi.
Şah damarı olarak bilinen karotis damarlarındaki darlıklar, kimi hastalarda başka bir sağlık kuruluşunda yapılan tetkiklerle belirlenirken kimi hastalarda ise rutin kontroller sırasında tesadüfen ortaya çıkabiliyor. Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Ünal Aydın, özellikle boyun ağrısının şah damarı hastalığıyla ilişkilendirilmesinin doğru olmadığını belirtti.
Hastaların sıkça “Boynum ağrıyor, şah damarımda bir sorun olabilir mi?” sorusuyla başvurduğunu anlatan Prof. Dr. Aydın, “Boyun ağrısıyla şah damarı hastalığı arasında doğrudan bir ilişki yoktur. Şah damarı hastalığı kendisini geçici veya kalıcı, hafif ya da ağır bir felçle gösterebilir. Keşke ağrıyla belirti verseydi; o zaman hastalığı çok daha erken fark edip müdahale etme şansımız olabilirdi” diye konuştu.
KALP AMELİYATI ÖNCESİNDE ŞAH DAMARLARI DA DEĞERLENDİRİLİYOR
Özellikle kalp bypass ameliyatına hazırlanan hastalarda yapılan taramalarda ciddi şah damarı darlıklarının tespit edilebildiğini belirten Aydın, hastanın durumuna göre şah damarına yönelik işlemin kalp ameliyatından önce veya eş zamanlı gerçekleştirilebildiğini söyledi.
Prof. Dr. Aydın, “Rutin kalp bypass ameliyatına giden hastalarda yaptığımız taramalarda ciddi darlıklarla karşılaşabiliyoruz. Gerekli hastalarda şah damarına müdahale ederek damardaki kan akımını rahatlatıyoruz. Böylece hasta kalp ameliyatına şah damarı açısından daha güvenli bir durumda girebiliyor” ifadelerini kullandı.
Kalp ameliyatı planlanmayan ancak şah damarında ciddi darlığı bulunan hastalarda da tedavi uygulanabildiğini aktaran Aydın, özellikle hafif veya orta düzeyde felç geçirip toparlanan hastalarda yeni atakların önlenmesinin önemine işaret etti.
“ŞAH DAMARINI AÇMAK GEÇİRİLMİŞ FELCİ İYİLEŞTİRMEZ”
Şah damarı ameliyatıyla ilgili yanlış anlaşılan önemli bir noktaya dikkat çeken Prof. Dr. Aydın, damara yapılan müdahalenin geçirilmiş felcin doğrudan tedavisi olmadığını vurguladı.
“Felç geçiren bir hastanın şah damarı ameliyatı olması, mevcut felcin daha hızlı iyileşeceği anlamına gelmez. İyileşme sürecinde en önemli faktör beynin gördüğü hasar ve fonksiyonlarını ne ölçüde yeniden kazanabildiğidir. Şah damarını açtığımızda beynin iyileşmesini doğrudan hızlandırdığımızı söyleyemeyiz.” Dedi.
Felç sonrasında hastanın toparlanmasında ilaç tedavisi, fizyoterapi, bilişsel rehabilitasyon ve zamanın önemli olduğunu belirten Aydın, fiziksel hareketlerin yanı sıra konuşma ve farklı bilişsel aktivitelerin de beynin yeniden fonksiyon kazanma sürecini desteklediğini ifade etti.
ASIL AMAÇ YENİ FELÇ ATAKLARINI ÖNLEMEK
Şah damarına yapılan müdahalenin en önemli amaçlarından birinin yeni felç ataklarından korunmak olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Aydın, özellikle felç sonrasındaki dönemin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Aydın, “Şah damarı hastalığına yapılan müdahale geçirilmiş felci iyileştirmez veya iyileşmesini doğrudan hızlandırmaz. Ancak çok önemli bir işlevi vardır; ikinci ve üçüncü felç ataklarının önüne geçerek mevcut tablonun daha da ağırlaşmasını engellemeye yardımcı olur. Böylece beynin toparlanması için gerekli süreç, yeni bir damar olayının oluşturabileceği ek hasardan korunmuş olur” dedi.
Şah damarı hastalığının belirti vermeden de ilerleyebileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Ünal Aydın, özellikle riskli hastalarda uygun damar değerlendirmelerinin yapılmasının ve darlık saptandığında tedavi kararının hastanın genel durumu, darlığın derecesi ve nörolojik tablosuyla birlikte değerlendirilmesinin önem taşıdığını belirtti.
