Bazı emanetler vardır; geçmişten bugüne taşınırken yalnızca korunmaz, her neslin ellerinde yeniden anlam kazanır. Cumhuriyet de böyle bir emanettir. Onu geleceğe taşımanın yolu, yalnızca dünün hatıralarını yaşatmak değil; yarının dünyasını kurabilecek bir zihni, sağlam bir karakteri ve diri bir vicdanı yetiştirmekten geçer. İşte gençlik, bu büyük yürüyüşün en diri halkasıdır.
Bir milletin yarına dair umudu, gençlerinin hayallerinde saklıdır. Fakat hayal tek başına yetmez; onu bilgiyle, emekle, araştırmayla ve sorumluluk duygusuyla beslemek gerekir. Bugünün gençleri, yarının yalnızca meslek sahipleri veya yöneticileri değil; aynı zamanda yeni ailelerin anne ve babaları, çocukların ilk öğretmenleri, toplumun kanaat önderleri ve ülkenin geleceğine yön verecek insanlarıdır.
Cumhuriyetin gençliğe duyduğu güveni anlamlı kılan da budur. Gence yalnızca bir gelecek bırakmak değil, o geleceği kurabileceğine inanmak… Onu hazır bir dünyanın seyircisi değil, kendi dünyasını kurabilecek bir özne olarak görmek… Atatürk’ün gençliğe ilişkin düşüncelerinde karşılığını bulan bu güven, aslında büyük bir sorumluluğu da beraberinde getirir.
Bu sorumluluk, gençliğin yalnızca başarılı olmasını değil; okuyan, araştıran, sorgulayan ve üreten insanlar olarak yetişmesini gerektirir. Çünkü bilgiye ulaşmanın kolaylaştığı çağımızda asıl mesele, bilgiyi bulabilmekten çok onu anlamlandırabilmek ve yeni bir bilgiye dönüştürebilmektir.
Bir kitabı yalnızca sınavda sorulacağı için değil, insanı ve hayatı anlamak için okumalı gençlerimiz. Merak ettikleri bir sorunun peşinden araştırarak gitmeli, bilimsel çalışmalar yapmalı, laboratuvarlarda, kütüphanelerde ve atölyelerde geleceğin imkânlarını aramalıdır. Türkiye’nin dünyada söz sahibi bir ülke olabilmesi, hazır bilgileri tüketen değil, yeni bilgiler üreten; başkalarının açtığı yolları izlemekle yetinmeyip yeni yollar açabilen bir gençliğin varlığıyla mümkün olacaktır.
Fakat gençliğin ufku yalnızca bilim ve teknolojiyle ölçülemez. Kendi tarihini bilen, kültürünü tanıyan, değerleriyle barışık; aynı zamanda dünyaya açık ve farklılıklara saygılı bir gençlik, geçmiş ile gelecek arasında sağlam bir köprü kurabilir. Köklerini bilen insanın ufku daralmaz. Aksine, nereden geldiğini bilen insan nereye yürüyeceğini daha iyi kavrar.
Geçmiş, geleceğin önünde duran bir duvar değil; geleceğe uzanan yolun hafızasıdır.
Bu nedenle gençlerimiz dünyayı tanırken kendi hikâyelerini de unutmamalıdır. Başka medeniyetlerin birikiminden yararlanırken kendi kültürünü küçümsememeli; yeniliğe açık olurken değerlerinden vazgeçmemelidir. Kendi köklerinden güç alan bir gençlik, dünyaya kapanmak zorunda değildir. Tam tersine, sağlam bir aidiyet duygusuyla dünyaya daha güvenli ve daha özgüvenli bakabilir.
Bugünün dünyasında ülkeler yalnızca sınırlarıyla değil; ürettikleri bilgiyle, geliştirdikleri teknolojiyle, ortaya koydukları sanatla, düşünceyle ve yetiştirdikleri insanlarla da yarışıyor. Türkiye Yüzyılını anlamlı kılacak olan da yalnızca ekonomik büyüklükler veya teknolojik başarılar değildir. Asıl mesele, bütün bu başarıları ortaya koyabilecek insanı yetiştirebilmektir.
Kendisine güvenen fakat kibrine yenilmeyen; özgür düşünen fakat sorumluluktan kaçmayan; bilimle ilerleyen fakat vicdanını geride bırakmayan bir gençlik…
İhtiyacımız olan gençlik biraz da budur.
Çünkü çok bilen bir insan, her zaman iyi bir insan olmayabilir. Asıl mesele, bilgiyi karakterle buluşturabilmektir. Gençlerimize yalnızca başarılı ol demek yerine, nasıl bir insan olarak başarılı olacaksın? sorusunu da sormalıyız.
Gerçek başarı, başkalarının önüne geçmek değildir. Bazen düşeni kaldırmaktır. Bazen haksızlık karşısında susmamaktır. Bazen farklı düşünene kulak verebilmektir. Bazen sahip olduğu imkânı paylaşmaktır. Ve bazen herkesin alkışladığı bir yolda yanlış olduğunu düşündüğü için yürümemeyi göze alabilmektir.
Gerçek liderlik de bir makamla başlamaz. İnsan önce kendi hayatının sorumluluğunu üstlenebilmeli, kendi zaaflarını tanıyabilmeli, öfkesini kontrol edebilmeli ve eline güç geçtiğinde adaletten ayrılmamalıdır. Çünkü yarının yöneticilerini yetiştirmek kadar, yarının iyi insanlarını yetiştirmek de önemlidir.
Üstelik bugünün gençleri, yarının anne ve babalarıdır. Geleceğin Türkiye’si yalnızca üniversitelerde, fabrikalarda, teknoloji merkezlerinde veya bilim laboratuvarlarında kurulmayacaktır. Evlerin içinde de kurulacaktır. Bir çocuğun ailesinden gördüğü sevgi, adalet, merhamet ve sorumluluk duygusu, yıllar sonra onun kuracağı aileye taşınacaktır.
Bu yüzden gençliğe yapılan her yatırım, yalnızca bugünü değil, henüz dünyaya gelmemiş nesilleri de ilgilendirir.
Gençlerin önünde uzun bir yol var. Yanılabilir, düşebilir, fikir değiştirebilir, yeniden başlayabilirler. Önemli olan hiç düşmemeleri değil, düştüklerinde yeniden ayağa kalkabilecek iradeyi kazanmalarıdır. Bunun için gençlere hazır cevaplardan çok düşünme cesareti, yalnızca bilgi değil araştırma merakı, yalnızca başarı değil emek ahlakı kazandırılmalıdır.
Çünkü başarı, dilekle değil emekle büyür.
Ve bütün bu yolculuk boyunca genç insanın yanında umut bulunmalıdır. Kendisine ve ülkesine inanmayan bir genç, sahip olduğu imkânları bütünüyle gerçekleştiremez. Bir öğretmenin güveni, bir anne babanın desteği, bir kitabın açtığı pencere, bir bilimsel çalışmanın uyandırdığı merak; bir insanın hayatında yıllar sonra bile ışığını sürdürebilir.
Belki bugün dünyayı bütünüyle değiştiremeyiz. Fakat bir gencin düşüncesini değiştirebilir, bir çocuğun merakını büyütebilir, bir öğrencinin kendisine inanmasını sağlayabiliriz. Bazen büyük değişimler, kimsenin fark etmediği küçük bir iyilikle başlar.
Türkiye’nin yarınları da işte böyle gençlerin omuzlarında yükselecek:
Okuyanların…
Araştıranların…
Bilim üretenlerin…
Kültürünü ve tarihini bilenlerin…
Dünyayı tanırken kendisini kaybetmeyenlerin…
Ülkesinin meselelerini dert edinenlerin…
Ve bütün bunların yanında iyi insan olmayı başarabilenlerin…
Cumhuriyetin bize bıraktığı emanet, yalnızca geçmişin hatırasını korumaktan ibaret değildir. O emaneti çağın şartları içinde daha ileriye taşıyabilmektir. Bunun yolu, gençlerin önünü açmaktan, meraklarını beslemekten, bilimsel düşünceyi güçlendirmekten, kültür ve sanatla bağlarını canlı tutmaktan ve onları kendi değerleriyle barışık, dünyaya açık insanlar olarak yetiştirmekten geçer.
Gelecek henüz yazılmadı.
Fakat onun ilk cümleleri bugün sınıflarda, kütüphanelerde, laboratuvarlarda, atölyelerde, evlerde ve gençlerin hayallerinde yazılıyor.
Bir zamanlar bir milletin geleceğine duyulan büyük güven, bugün hâlâ bize aynı hakikati hatırlatıyor: Bir ülkenin umudu, gençliğinin yalnızca yaşında değil; aklında, emeğinde, ahlakında, hayalinde ve yüreğinde saklıdır.
Bu yüzden mesele yalnızca gençlere bir gelecek bırakmak değildir.
Asıl mesele, geleceği kurabilecek bir gençlik yetiştirmektir.
Ve yarınlara bırakabileceğimiz en büyük miras; yalnızca güçlü bir ülke değil, okuyan, düşünen, araştıran, üreten, köklerini bilen, dünyaya açık ve kalbiyle insan kalmayı başaran bir gençliktir.
